1.19-րդ դարը սկսվել է 1801 թվականին և ավարտվել 1900 թվականին։

2.Այդ ժամանակաշրջանում արագ զարգացավ Արդյունաբերական հեղափոխություն-ը, որը փոխեց մարդկանց աշխատանքը և կյանքը։

3.Լայն տարածում գտան գոլորշու շարժիչները, որոնք օգտագործվում էին գործարաններում և տրանսպորտում։

4.Ստեղծվեցին առաջին երկաթուղիները, և ճանապարհորդությունը դարձավ ավելի արագ և հեշտ։

5.Ֆրանսիական հեղափոխություն-ի ազդեցությունը շարունակվեց նաև 19-րդ դարում՝ փոխելով շատ երկրների կառավարման ձևերը։

6.1861–1865 թվականներին տեղի ունեցավ Ամերիկյան քաղաքացիական պատերազմ-ը, որի արդյունքում վերացվեց ստրկությունը ԱՄՆ-ում։

7.Նապոլեոն Բոնապարտ-ը դարձավ դարի սկզբի ամենահայտնի առաջնորդներից մեկը և մեծ ազդեցություն ունեցավ Եվրոպայում։

8.19-րդ դարում սկսվեց էլեկտրաէներգիայի լայն կիրառումը։

9.Չարլզ Դարվին-ը ներկայացրեց էվոլյուցիայի տեսությունը։

10.Հեռախոսը ստեղծվեց Ալեքսանդր Գրահամ Բել-ի կողմից, ինչը փոխեց մարդկանց շփումը։

202.Փակագծի բառը գրի´ր պահանջվող ձևով:

Օրինակ ՝ Ներկը (վրձին) պատին էր քսում ու հիացած նայում էր իր (արած): — Ներկը վրձնով պատին էր քսում ու հիացած նայում իր արածին

Գերմանացի փիլիսոփա Կանտը ծնվել է (Քյոնիգսբերգ) և ութսուն տարի հետո այնտեղ էլ  մահացել է : Նա իր (միտք) ընդգրկել է ոչ միայն երկիր (մոլորակ),այլև Արեգակնային (համակարգ) և ողջ (տիեզերք): Սակայն կյանքի (ընթացք) Կանտը, կարելի է ասել, դուրս չեկավ հայրենի քաղաք: Նրա ամենահեռավոր ճամփորդությունը եղավ Պիլաու (գյուղ) գնալը, որը (Քյոնիսբերգ)  ընդամենը քառասունհինգ կիլոմետր էր հեռու:

203.Փակագծերում տրված գոյականները անհրաժեշտ ձևով  գրել համա-
պատասխան տեղերում։
1. Սարի գագաթից երևում էին մոտակա գյուղի բոլոր տները, իսկ ճերմակ մշուշի մեջ
նշմարվում էր մեկ այլ գյուղ։ (գյուղ, գագաթ, մշուշ)
2. Ասֆալտապատ ճանապարհով սլացող մեքենան կանգ առավ ճամփեզրի ցայտաղբյուրի մոտ, և
մեքենայից  ելավ վարորդը՝ մի ալեհեր մարդ։ (ճամփեզր, մեքենա, ճանապարհ)
3. Մեր շուրջը սփռված դաշտում  երևում էին աշխատող  մարդիկ , որոնք երբեմն  հայացքները
ուղղում էին մեր կողմը։ (հայացք, դաշտ, մարդ)
4. Այդ հինավուրց ձեռագրերում արժեքավոր տեղեկություններ կային, որոնք խիստ հետաքրքրեցին գիտաժողովին
մասնակցող մասնագետներին։ (տեղեկություն, ձեռագիր, գիտաժողով)
5. Ամբողջ  օրը աշխատած վարպետը  գործն ավարտել էր, և հիմա գոհունակությամբ նայում էր իր
աշխատանքի արդյունքին։ (գոհունակություն, վարպետ, օր)
6. Գեղարվեստական նոր ֆիլմի ցուցադրումը ավարտվել էր, ևխումբ-խումբ ելնում

էին դահլիճից ։ (հանդիսատես, դահլիճ, ցուցադրում)
7. Նրա աշխատանքի վայրի մոտ գտնվող փողոցում վերջերս նոր խանութ է բացվել,
որտեղ վաճառվում են բազմազան իրեր։ (իր, փողոց, վայր)
8. Աստղերը մեկ-մեկ մարում էին երկնքում, փչում էր վաղորդյան սառը քամին , և լիճը,թեթև ծփանքով արթնանում էր ուշ  աշնան երկար գիշերվա նիրհից։
(քամի, երկինք, աշուն)
9. Երկրորդ կուրսի ավագը բերել էր հաջորդ քննության հարցաշարը, և տարբեր շարքերում նստած ուսանողները դասագրքում որոնում էին հարցերին վերաբերող
թեմաները և տետրում նշում էջերը։ (քննության, դասագիրք, կուրս)
10. Վերջերս կազմակերպված մրցությին. մասնակցեցին արվեստի …. սովորող շատ
երեխաներ, որոնց աշխատանքներն արժանացան տարբեր ….։
(մրցույթ, մրցանակ, դպրոց)

204.Կետերի փոխարեն գրի՛ր նախադասության մտքին համապատասխանող բառ:

… լինելու համար անհրաժեշտ է մշտապես կոփել մարմինը:

Նրա … վարդագույն վերնաշապիկ էր ու նորաձև փեշ:

Սիրում է ժամերով … տաք ավազին ու նայել ամպի լողացող պատառիկներին:

Հավաքած բոլոր փաստաթղթերն ու գրությունները դասավորեց …ում, դրեց պահարանի մեջ:

…ի նման մտել է պատյանի մեջ ու ոչինչ լսել չի ուզում:

Լավ լողորդի ու փրկարարի քn … մեր քաղաքից արդեն դուրս է եկել:

Վիրավոր գազանի …ն անտառում դեռ երկար լսվեց:

205.Նախադասության ընգծված բառը փոխարինի՛ր տրվածներից մեկով:

Միտք, դեպք, մրցում, պետություն, վիճակ:

Ձեր տերության մեջ այդպիսի բաներ չպիտի լինեին:

Եղելության մասին շատ ուշ իմացավ:

Իրադրությունն այնքան լարված էր, որ վախենում էր ընկերներին կորցնելուց:

Այդպիսի մտադրություն չեմ ունեցել:

Մրցություն կազմակերպելիս ինձ էլ տեղյակ պահի՛ր:

1.Ի՞նչ ագրեգատային վիճակներում կարող է լինել նյութը:

Պինդ– մասնիկները ամուր կապված են, ունեն հաստատուն ձև և ծավալ։

Հեղուկ – մասնիկները մոտ են միմյանց, բայց շարժվում են, ունեն հաստատուն ծավալ, սակայն ընդունում են տարայի ձևը։

Գազ – մասնիկները հեռու են, շարժվում են ազատ, չունեն հաստատուն ձև և ծավալ։

2.Որո՞նք են ջրի ագրեգատային վիճակները: 

Սառույց (պինդ)

Հեղուկ ջուր

Գոլորշի (գազ)

3.Ինչո՞վ են բնորոշվում նյութի այս կամ այն ագրեգատային վիճակները:

Պինդ– հաստատուն կառուցվածք, բյուրեղային ցանց։

Հեղուկ – հոսունություն, մակերեսային լարվածություն։

Գազ – սեղմելիություն, դիֆուզիա։

4.Թվարկե՛ք բոլոր հնարավոր պրոցեսները, որոնց դեպքում նյութը մի ագրեգատային վիճակից անցնում է մեկ ուրիշի:

Հալում– պինդ → հեղուկ

Պնդացում (բյուրեղացում) – հեղուկ → պինդ

Գոլորշիացում – հեղուկ → գազ

Խտացում – գազ → հեղուկ

Սուբլիմացիա – պինդ → գազ

Դեպոզիցիա (հակասուբլիմացիա) – գազ → պինդ

5.Բերե՛ք սուբլիմացիայի օրինակներ:

Չոր սառույցի (CO₂) գոլորշիացում

Նափթալինի գոլորշիացում

Ձյան գոլորշիացում ցուրտ, չոր օրերին

6.Ագրեգատային փոխակերպումների ի՞նչ գործնական կիրառություններ գիտեք:

Սառնարաններում

սուբլիմացիա օգտագործվում է սառեցման համար։

7.Ո՞ր պրոցեսն է կոչվում հալում:

Պրոցես, երբ պինդ նյութը ջերմության ազդեցությամբ դառնում է հեղուկ։

8.Ո՞ր պրոցեսն է կոչվում պնդացում կամ ի՞նչ է բյուրեղացումը:

Պրոցես, երբ հեղուկը սառչում է և դառնում պինդ, հաճախ բյուրեղային կառուցվածքով։

9.Ո՞ր ջերմաստիճանում է նյութը հալվում և պնդանում?

Նյութը հալվում և պնդանում է նույն ջերմաստիճանում, որը կոչվում է հալման ջերմաստիճան։

10.Ի՞նչ է հալման ջերմատիճանը: Նյութի հալման կամ բյուրեղացման ժամանակ ի՞նչ է կատարվում նրա ջերմաստիճանի հետ:

Սահմանված ջերմաստիճան, որտեղ պինդը դառնում է հեղուկ։

Հալման կամ պնդացման ընթացքում ջերմաստիճանը չի փոխվում, քանի դեռ ամբողջ նյութը չի անցել մյուս վիճակ։

11.Ինչի՞ են հավասար սառույցի, անագի, պղնձի հալման ջերմաստիճանները:

Սառույց (ջուր)– 0 °C

Անագ – մոտ 232 °C

Պղինձ – մոտ 1085 °C

12.Ո՞ր ջերմաստիճանում են պնդանում հեղուկ ազոտը, սնդիկը, հալեցրած ոսկին:

Հեղուկ ազոտ−210 °C

Սնդիկ −39 °C

Ոսկի – մոտ 1064 °C

13.Ինչո՞ւ են ձմռանը թռչունները նստում գետերն ու լճերը ծածկող սառույցի վրա։

Սառույցը ջերմամեկուսիչ է․ այն պահպանում է ջրի տակ գտնվող միջավայրը ավելի տաք, քան օդը։ Թռչունները նստում են սառույցի վրա, քանի որ այն ավելի կայուն է, և ջրի մակերեսը չի սառչում ամբողջությամբ, ապահովելով սնունդ և անվտանգություն։

1. Ի՞նչ նմանություններ և տարբերություններ կան Սարդուրի I և Իշպուինի արքաների արձանագրությունների միջև:

Երկուսն էլ արձանագրություններում շեշտում են իրենց աստված Խալդիի պաշտամունքը։

Նշում են ռազմական արշավանքներ և նվաճումներ՝ ցույց տալով թագավորի զորությունը։

Տարբերություններ

Սարդուրի I – արձանագրությունները գրված են հիմնականում ասուրերենով, արտահայտում են Նաիրի ցեղերի միավորումը։

Իշպուինի – առաջինն է, որ սկսում է օգտագործել ուրարտերեն սեպագիր համակարգը, ինչը պետական ինքնության ամրապնդման քայլ էր։

2. Ի՞նչ եզրակացություն կարող եք անել Սարդուրի I արքայի նշած «Նաիրիի արքա» և Իշպուինի արքայի նշած «արքա Բիաինիլի (երկրի)»
ձևակերպումներից։

Նաիրիի արքա ձևակերպումը ցույց է տալիս, որ Սարդուրի I-ը դեռևս ղեկավարում էր ցեղային միավորների l կոնֆեդերացիա։

Բիաինիլիի արքա ձևակերպումը վկայում է, որ Իշպուինին արդեն ձևավորել էր կենտրոնացված պետություն՝ Ուրարտուի Վանի թագավորության հիմքը։

Եզրակացություն – սա անցում է ցեղային միավորներից դեպի կայուն պետականություն։

3. Ի՞նչ եք կարծում, ինչո՞ւ է Իշպուինի արքան կարևոր համարում
հիշատակել «իշխան Տուշպա քաղաքի» տիտղոսը:

Տուշպան Վան քաղաքը դարձավ Վանի թագավորության մայրաքաղաք։

Տիտղոսի հիշատակումը կարևոր էր՝ ցույց տալու, որ թագավորի իշխանությունը կապվում է կոնկրետ մայրաքաղաքի հետ, ինչը պետականության կենտրոնացման նշան էր։

4. Ինչպե՞ս հաջողվեց Արգիշտի I և Սարդուրի II արքաներին Վանի թագավորությունը վերածել տարածաշրջանի ուժեղագույն պետության

Կառուցեցին հզոր ամրոցներ և քաղաքներ (Էրեբունի, Արգիշտիխինիլի)։

Իրագործեցին լայնածավալ ռազմական արշավանքներ՝ ընդարձակելով սահմանները։

Կազմակերպեցին վերաբնակեցումներ, ապահովելով աշխատուժ և հարկային բազա։

Վերահսկեցին առևտրային ուղիները և մետաղների հանքավայրերը։

5. Ինչո՞ւ էր Վանի կառավարությունը վերաբնակեցումներն իրագործելիս մանրակրկիտ ծրագրում դրանք

Նպատակն էր ապահովել նոր նվաճված տարածքների տնտեսական զարգացումը։

Վերաբնակեցվածները տեղավորվում էին ռազմավարական վայրերում՝ ամրոցների և քաղաքների մոտ։

Սա թույլ էր տալիս նաև նվազեցնել ապստամբությունների վտանգը։

6. Ինչո՞ւ էր Սարգոն II-ի կողմից Մուսասիրի նվաճումը Վանի թագավորության համար ամենամեծ կորուստը:

Մուսասիրը Խալդիի գլխավոր տաճարի վայրն էր։

Նրա կորուստը ոչ միայն կրոնական, այլև քաղաքական հարված էր՝ թուլացնելով Վանի թագավորության հեղինակությունը։

7. Ինչո՞վ էր պայմանավորված Վանի արքաների կողմից իրագործվող հարկադիր տեղահանության և վերաբնակեցման քաղաքականությունը:

Նպատակ ուներ ապահովել աշխատուժի հոսք դեպի նոր քաղաքներ։

Վերահսկել նվաճված ժողովուրդներին՝ նրանց տեղափոխելով և խառնելով։

Տնտեսական շահ՝ նոր տարածքներում գյուղատնտեսության և արհեստների զարգացում։

8. Ի՞նչ հետևանքներ կարող էր ունենալ Ասորեստանի համար փոքրասիական
երկաթի և այլ մետաղների հանքավայրերից, ինչպես նաև հիմնական առևտրային ուղիները վերահսկելու հնարավորությունից զրկվելը

Եթե Ասորեստանը զրկվեր փոքրասիական երկաթի և մետաղների հանքավայրերից, կթուլանար նրա զինված ուժերի արտադրությունը։

Առևտրային ուղիների կորուստը կնվազեցներ տնտեսական եկամուտները և միջազգային ազդեցությունը

9. Որո՞նք էին Վանի թագավորության անկման ներքին և արտաքին պատճառները:

200.Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված բառերից մեկը: 
Նստելու համար մի հարթ տեղ եմ փնտրում: (հարդ, հարթ)
Քամին ամբողջ հարդը բարձրացրել ու պտտում էր օդում: (հարդ, հարթ)
Տարբեր ախտեր քայքայել էին մարմինը: (աղտ, ախտ)
Փոշիով ու ախտ էր ծածկված փողոցը: (աղտ, ախտ)
Մի ուղտ քարավանից առանձնացել էր: (ուղտ, ուխտ)
Քո արած ուղտ թանկ է բոլորիս համար: (ուղտ, ուխտ)

201.Փակագծերում տրվածներից ընտրել այն բառը, որը փոխաբերական իմաստով կլրացնի տողասկզբի բառին։
1. առվակ (կարկաչուն, մոլորված, լայն)
2. ժայռ (բարձր, մտախոհ, ուղղաձիգ)
3. ծաղիկ (բուրավետ, դեղին, ժպտուն)
4. փողոց (ուրախ, ասֆալտապատ, լայն)
5. սենյակ (կահավորված, նորոգված, հյուրընկալ)
6. հուշարձան (քարե, նախշազարդ, հպարտ)
7. բերդ (կիսավեր, ալևոր, հինավուրց)
8. ցայտաղբյուր (գեղեցիկ, քանդակազարդ, զվարթ)
9. ամպ (ճերմակ, թավահոնք, անձրևաբեր)
10. գիրք (կաշեպատ, մաշված, իմաստուն)

Ամփոփում

1.Սահմանել  օքսիդները։ Բերել օրինակներ։

2. Օքսիդ է՝

ա) NaCl

բ) CO₂

գ) HCl

դ) KOH

3.Ինչպե՞ս են դասակարգվում օքսիդները ըստ քիմիական հատկությունների։

Հիմնային օքսիդներ (մետաղների օքսիդներ, որոնք ջրի հետ տալիս են հիմքեր)

Թթվային օքսիդներ (ոչ մետաղների օքսիդներ, որոնք ջրի հետ տալիս են թթուներ)

Ամֆոտեր օքսիդներ (կարող են հանդես գալ և որպես թթվային, և որպես հիմնային)

Ապաթթվային (իներտ) օքսիդներ (չեն արձագանքում ջրի հետ, օրինակ՝ CO, NO)

4.Որո՞նք են հիմնային օքսիդները։ Բերեք օրինակներ։

Na₂O, CaO, MgO, K₂O։

5.Որո՞նք են թթվային օքսիդները։ Բերեք օրինակներ։

SO₂, CO₂, P₂O₅, SO₃։

6. Հիմնային օքսիդ է՝

ա) SO₃

բ) CaO

գ) CO₂

դ) P₂O₅

7. Թթվային օքսիդ է՝

ա) Na₂O

բ) MgO

գ) SO₂

դ) K₂O

8.Սահմանել հիմքերը։ Ինչ ընդհանուր բանաձև ունեն։

Հիմքեր են բարդ նյութեր, որոնք կազմված են մետաղից և հիդրօքսիլային խմբից (–OH)։ Ընդհանուր բանաձևը՝ M(OH)ₙ։

9.Ինչպե՞ս են դասակարգվում հիմքերը ըստ լուծելիության։

Լուծելի հիմքեր (ալկալիներ)՝ NaOH, KOH

Անլուծելի հիմքեր՝ Cu(OH)₂, Fe(OH)₃

10. Հիմքերի ընդհանուր բանաձևն է՝

ա) HₙA

բ) M(OH)ₙ

գ) MO

դ) H₂O

11.Որ նյութն է լուծելի հիմք (ալկալի)

ա) Cu(OH)₂

բ) NaOH

գ) Fe(OH)₃

դ) Al(OH)₃

12.Սահմանել  թթուները։ Ինչից են կազմված։

Թթուներ են բարդ նյութեր, որոնք կազմված են ջրածնից և թթվային մնացորդից։

13. Ինչպե՞ս են դասակարգվում թթուները ըստ բաղադրության (թթվածնային և անթթվածնային)։

Թթվածնային թթուներ՝ H₂SO₄, HNO₃, H₃PO₄

Անթթվածնային թթուներ՝ HCl, H₂S, HF

14. Ինչպե՞ս են փոխազդում

• օքսիդները ջրի հետ,

• հիմքերը թթուների հետ։

15.Թթու է՝

ա) H₂SO₄

բ) NaOH

գ) CaO

դ) KCl

16.Թթվածնային թթու է՝

ա) HCl

բ) H₂S

գ) HNO₃

դ) HF

 1․Մեկնաբանի՛ր մտքերը՝

«Ես կքայլեի, երբ ուրիշները կանգնած են, ես կարթնանայի, երբ ուրիշները քնած են և ես կլսեի, երբ ուրիշները խոսում են»:

Սա նշանակում է գործել և առաջ գնալ այն ժամանակ, երբ մյուսները վարանում են կամ անգործության են մատնված: 

«Ես իմացա, որ բոլորն են ուզում ապրել լեռան գագաթին` առանց գիտակցելու, որ իսկական երջանկությունը գտնվում է դեպի վեր բարձրանալու ճանապարհին»:

Մարդիկ հաճախ կենտրոնանում են միայն վերջնական նպատակի գագաթի վրա՝ կարծելով, թե երջանկությունը միայն այնտեղ է։

«Ես իմացա, որ մարդն իրավունք ունի վերևից նայել մեկ այլ մարդու, եթե միայն նա ուզում է օգնել նրան կանգնել»:

2․Ստեղծագործի’ր`

Մտահոգությունը չի վերացնում վաղվա խնդիրները, այլ…

Կատարի՛ր ֆլեշմոբը և որևէ նախագիծ՝ որն առաջարվում է ներքևում․

Սիրելի՛ մասնակից, ընտրի՛ր քեզ հարմար տարբերակը և մասնակցի՛ր բնագիտության գարնանային ֆլեշմոբին․ 

 ԳԱՐՆԱՆԱՅԻՆ ՆԱԽԱԳԾԵՐ՝   (Ժամկետը՝  ՄԱՐՏԻ 16 – 27)

Զատկական և ընտանեկան ուսումնական նախագծեր. (ՄՍԿՀ  Միջին դպրոց)

Կազմել և ներկայացնել ուսումնական նյութեր, տեսանյութեր կամ սլայդներ հետևյալ թեմաներից որևէ մեկի շուրջ. (թեմայի ընտրությունն ըստ սովորողի ցանկության):

• Բնության մեջ և տեխնիկայում հանդիպող ջերմաստիճանները:

• Կենդանիների և թռչունների մարմնի ջերմաստիճանը:

• Շուրջտարյա նախագծեր ՝“PhysLab” տնային-ընտանեկան փորձարարական  լաբորատորիաներ. 

«Փոքրիկ անձնական լաբորատորիաներ տանը»:  (Կատարել ամենատարբեր փորձեր  նկարահանել, մեկնաբանել և հղումն ուղարկել ինձ`  Փորձերի ընտրությունն ըստ ձեր ցանկության (փորձերը կարող եք կատարել ինչպես տանը այնպես էլ ձեր բակում), ի դեպ փորձերը կատարելիս կարող եք գործածել ինչպես ձեր ձեռքի տակ եղած պարագաներն ուհասարակ չափիչ գործիքները, այնպես էլ սկսած նորագույն թվային տեխնոլոգիաներից մինչև  phyphox ծրագիրը, որպես նոր գործիք: (Ֆիզիկայում օգտագործվող չափիչ սարքերի համալիրի ներբեռնումն ու գործածաումը մեկ հեռախոսում՝ phyphox ծրագիրի կիրառումը, անհատական փորձարկումներ և տանը կատարվող  ամենատարբեր փորձեր):

4. Նախագիծ՝ «Տիեզերքը մենք ենք»;

«Սովորական հավկիթն իրենից ներկայացնում է Երկրի լավագույն  մոդելը: Շատ բարակ կեղև, ինչպես երկրակեղևը, դեղնուցը միջուկն է, իսկ սպիտակուցը` Երկրի միջնապատյանը»:

 

1.Նախագիծ՝ «Զատկական ձվի ֆիզիկան»: 

Ծրագրի հեղինակ՝ Նունե ԹԵմուրյան

Ծրագրի ղեկավար՝ Լուսինե Բուշ

Մասնակիցներ՝ Միջին դպրոցի սովորողներ

Ծրագրի նպատակը. Սովորողներին ներգրավել շրջապատող աշխարհի գիտական գաղափարի ձևավորման գործընթացում, հավաքած տեղեկությունների և ստացված գիտելիքների հիման վրա կատարել փորձեր, նկարագրել այն, բացատրել դիտարկվող ֆիզիկական երևույթը, եզրակացություններ անել, ամփոփել, պատրաստել ուսումնական նյութ և տեղադրել այն անձնական բլոգում, ինչպես նաև զարգացնել նյութերը հավաքելու, մշակելու և համապատասխան ձևով ներկայացնելու հմտություններ:

• Ձվի թարմությունն ստուգելու հնարավոր միջոցները:

• Ինչպես ստուգել՝  եփած է ձուն թե ոչ:

• Ինչպես ճիշտ  խաշել ձուն:

• Որ երևույթն է ընկած ձվի ներկման հիմքում և ինչպես է այն արտահայտվում: Բացատրել:

• Ինչու չի կարելի ձուն տեղադրել միկրոալիքային վառարանի մեջ:

• Որ ծայրից է ավելի հեշտ կոտրվում ձուն:

• Ինչպես կարելի է ձվի օգնությամբ որոշել աղաջրի լուծույթի անհրաժեշտ խտության քանակության ստուգումը:

Կատարել փորձեր. 

• Ինչպես խաշած ձուն ամբողջությամբ տեղավորել ապակե շշի մեջ: Բացատրել այն և ամփոփել:

• Գունզարդել ձուն և բացատրել տեղի ունեցած  ֆիզիկական երևույթն ու կատարման գործընթացը: Դիֆուզիա:

• Ձվի օգնությամբ որոշել աղաջրի լուծույթի անհրաժեշտ խտության քանակը: Բացատրել և կատարել համապատասխան եզրակացություն:

Սրտամկանի ինֆարկտ (ՍԻ), այլ կերպ անվանում են սրտի կաթված, զարգանում է, երբ սրտի որևէ հատվածում նվազում կամ դադարում է արյունահոսքը, բերելով սրտամկանի վնասման^[։ Ամենահաճախ դիտվող ախտանիշը կրծքավանդակի ցավն է կամ անհարմարության զգացումը սրտի շրջանում, որը կարող է ճառագայթել դեպի ուս, ձեռք, մեջք, պարանոց կամ ծնոտ։ Հաճախ այն դիտվում է կրծքավանդակի ձախ կեսի կենտրոնում և տևում է մի քանի րոպեից ավելի։ Անհարմարության զգացումը կարող է ընկալվել որպես այրոց։ Այլ ախտանիշներից կարող են դիտվել շնչարգելություն, սրտխառնոց, արտահայտված թուլություն, սառը քրտինք կամ հոգնածության զգացում։

1.Որո՞նք են Ճապոնիայի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատուկ գծերը:

Ճապոնիան ամբողջությամբ կղզային պետություն է՝ տեղակայված Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան մասում։ Այն բաղկացած է ավելի քան 6800 կղզիներից, որոնցից չորսը խոշորագույնն են՝ Հոնսյու, Հոկայդո, Կյուսյու և Սիկոկու:

2.Բնական ո՞ր ռեսուրսներով է հարուստ Ճապոնիան:

Ջրային ռեսուրսներ, Անտառային ռեսուրսներ,  Ծովային- ռեսուրսներ, Տերմալ ջրեր և երկրաջերմային էներգիա

3.Ինչպիսի՞ն է Ճապոնիայի կլիման

1.Գարուն. Մեղմ եղանակ, հայտնի է սակուրայի ծաղկմամբ։

2.Ամառ. Շոգ է և խոնավ, հատկապես հունիսին սկսվում է անձրևների սեզոնը («ցույու»)։

3.Աշուն. Զով և հաճելի եղանակ, որն ուղեկցվում է տերևաթափով։

4.Ձմեռ. Հյուսիսում շատ ձյունառատ է, իսկ Խաղաղ օվկիանոսի ափին (օրինակ՝ Տոկիոյում)՝ չոր և արևոտ։

4.Ինչպիսի՞ պետական կարգ և կառուցվածք ունի Ճապոնիան:

5.Ինչպիսի՞ նշանավաոր վայրեր կան Ճապոնիայի այցելելու համար։

6.Գրի՛ր մի քանի հետաքրքիր փաստ ճապոնիայի մասին

7.Նկարագրել Ճապոնիայի բնակչությունը