1.Որո՞նք են Հնդկաստանի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատուկ գծերը:Տարածք և դիրք

Հնդկաստանը գտնվում է Հարավային Ասիայում՝ Հնդկական ենթամայրցամաքում։ Այն տարածվում է հյուսիսից դեպի հարավ մոտ 2000 մղոն և արևմուտքից դեպի արևելք մոտ 1800 մղոն։

Սահմաններ․ Երկիրը ունի շուրջ 15,200 կմ ցամաքային սահման, որոնք կիսում է Բանգլադեշի, Չինաստանի, Պակիստանի, Նեպալի, Մյանմայի և Բութանի հետ։

Ծովափնյա գիծ․ Հնդկաստանը ունի մոտ 7,516 կմ երկարությամբ ծովափնյա գիծ Հնդկական օվկիանոսի երկայնքով։

Լեռնային համակարգեր․ Հյուսիսում գտնվում են Հիմալայան լեռները՝ աշխարհի ամենաբարձր գագաթներով, ներառյալ Կանչենջանգան (8586 մ)։

Հարթավայրեր և գետեր․ Գանգեսի և Յամունայի գետերի հարթավայրերը կազմում են բերրի և խիտ բնակեցված տարածքներ։

2.Բնական ո՞ր ռեսուրսներով է հարուստ Հնդկաստանը:

– Հնդկաստանը ունի աշխարհի չորրորդ ամենամեծ պաշարները։

Երկաթի հանքաքար – լայնորեն օգտագործվում է մետալուրգիայում։

Մանգան – կարևոր է պողպատի արտադրության համար։

Բոքսիտ – հինգերորդ ամենամեծ պաշարները աշխարհում, օգտագործվում է ալյումինի արտադրության մեջ։

3.Ինչպիսի՞ն են Հնդկաստանի կլիմայական պայմանները գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման համար:

Մոնսունային անձրևներ

հունիս–սեպտեմբեր ապահովում են հիմնական ջրային պաշարները։ Առատ անձրևները նպաստում են բրնձի, շաքարեղեգի և թեյի աճին։

Ցամաքային շրջաններ՝ արևմտյան նահանգներում (Ռաջաստան, Գուջարաթ) հաճախ հանդիպում են երաշտներ, ինչը սահմանափակում է գյուղատնտեսական արտադրությունը։

Ցուրտ կլիմա՝ Հիմալայան լեռնաշղթայի մոտ, որտեղ հնարավոր է աճեցնել ցորեն, գարի և որոշ մրգեր։

Տաք և խոնավ շրջաններ՝ հարավում, որոնք հարմար են բրնձի, կոկոսի և համեմունքների արտադրության համար։

4.Ինչպիսի՞ պետական կարգ և կառուցվածք ունի Հնդկաստանը:

Կարգավիճակ

Հնդկաստանը պառլամենտական ժողովրդավարություն է։

Պետության գլուխ․ Նախագահը (ներկայում՝ Դրաուպադի Մուրմու) հանդիսանում է պետության խորհրդանշական ղեկավար։

Կառավարության ղեկավար․ Վարչապետը (ներկայում՝ Նարենդրա Մոդի) իրականում ղեկավարում է գործադիր իշխանությունը։

Խորհրդարան․ երկպալատ համակարգ՝

Լոկ Սաբհա (Ժողովրդի պալատ)՝ ընտրվում է ուղղակի ընտրություններով։

Ռաջյա Սաբհա (Նահանգների խորհրդի պալատ)՝ ներկայացնում է նահանգները։

5.Ինչպիսի՞ նշանավաոր վայրեր կան Հնդկաստանում այցելելու համար։

Թաջ Մահալ (Ագրա). Աշխարհի 7 նոր հրաշալիքներից մեկը, որը կառուցվել է Շահ Ջահան կայսեր կողմից՝ ի հիշատակ իր սիրելի կնոջ: Այն համարվում է իսլամական ճարտարապետության գլուխգործոց:

Կուտուբ Մինար (Դելի). Աղյուսից կառուցված աշխարհի ամենաբարձր մինարեթը (73 մետր), որը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում:

Հումայունի դամբարան (Դելի). Համարվում է Թաջ Մահալի նախատիպը և աչքի է ընկնում իր վեհաշուք պարտեզներով:

Չանդ Բաորի (Աբհաների). 8-րդ դարի աստիճանավոր ջրհոր, որն ունի 3500 աստիճան և համարվում է ճարտարապետական հրաշք:

1. Որո՞նք էին XIX դ. հայ հասարակական–քաղաքական տարբեր հոսանքների հիմնական սկզբունքներն ու նպատակները:

Լիբերալ-բարեփոխչական հոսանք

– ձգտում էր բարելավել հայերի վիճակը Օսմանյան և Ռուսական կայսրություններում՝ կրթության, մշակույթի և տնտեսական զարգացման միջոցով։

Ազատագրական-հեղափոխական հոսանք – նպատակ ուներ զինված պայքարի միջոցով հասնել ազգային ազատությանը և ինքնավարությանը։

Պահպանողական-եկեղեցական հոսանք – կարևորում էր եկեղեցու և ավանդական արժեքների գերակայությունը։

2. Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ ֆիդայական (հայդուկային) շարժումն արևմտահայության համար «Ազգային Սահմանադրությունը»:

Ֆիդայական շարժումը XIX դարի վերջին դարձավ արևմտահայության ինքնապաշտպանության հիմնական ձևը։

Այն նպաստեց ազգային ինքնագիտակցության բարձրացմանը և ժողովրդի վստահությանը, որ հնարավոր է դիմադրել բռնություններին։

Շարժումը նաև միջազգային ուշադրություն հրավիրեց հայերի վիճակի վրա

3. Որքանով էր արդյունավետ արևմտահայության կյանքի բարելավման գործում:

1863 թ․ ընդունված «Ազգային Սահմանադրությունը» նպատակ ուներ կարգավորել արևմտահայերի եկեղեցական և հասարակական կյանքը։

Այն սահմանեց ազգային ժողովի և պատրիարքի իրավունքները։

Սակայն սահմանադրությունը լիարժեք չկարողացավ բարելավել ժողովրդի սոցիալական վիճակը, քանի որ Օսմանյան իշխանությունները սահմանափակում էին դրա կիրառումը։

4. Որոնք էին հայկական կուսակցությունների առաջնահերթ նպատակներն ու ռազմավարությունը: Ի՞նչ ընդհանրություններ և տարբերություններ ունեին դրանք:

Հնչակյան կուսակցություն (1887)

– սոցիալիստական գաղափարախոսություն, հեղափոխական պայքար, զինված ապստամբություն։

Դաշնակցություն (1890) – համազգային ազատագրական պայքար, ինքնապաշտպանություն, քաղաքական կազմակերպվածություն։

Ռամկավար ազատական կուսակցություն – ավելի չափավոր, բարեփոխումների և կրթության միջոցով ազգային առաջընթաց։

Ընդհանրություններ – բոլոր կուսակցությունները ձգտում էին հայ ժողովրդի ազատությանը և բարեկեցությանը։
Տարբերություններ – ռազմավարության մեջ․ Հնչակյանները շեշտում էին հեղափոխությունը, Դաշնակցությունը՝ համազգային կազմակերպված պայքարը, իսկ Ռամկավարները՝ բարեփոխումները։

5. Ի՞նչ նպատակով ստեղծվեցին ազատագրական գաղտնի խմբակները:

Գաղտնի խմբակները ստեղծվում էին երիտասարդների կողմից՝ կազմակերպելու ապստամբություններ, տարածելու ազգային գաղափարներ և պատրաստելու զինված պայքար։

Նրանց նպատակն էր խուսափել իշխանությունների հսկողությունից և ապահովել շարժման գաղտնիությունը։

1)Ներկայացներ մարտու  համկարգի մկանային կառուցվացք։

Կմախքային մկաններ – կամավոր են, միացված են ոսկորներին և ապահովում են մարմնի շարժումները։

Սրտամկանը (կարդիոմկան) – ինքնավար է, աշխատում է անընդհատ և ապահովում է արյան շրջանառությունը։

Հարթ մկաններ – գտնվում են ներքին օրգանների պատերում (օրինակ՝ աղեստամոքսային համակարգում, անոթներում) և աշխատում են անկախ կամքից։

2)Մկաների կատարած ֆունկցյաները:

Մկանային համակարգը մարդու օրգանիզմում ունի բազմազան և կենսական նշանակություն ունեցող գործառույթներ

3)Ներկայացնել արյան բաղադրությունը Արյունը բաղկացած է երկու հիմնական մասից Պլազմա, Ձևավոր տարրեր։

4)Արյան ձևավոր տարերի ֆունկցյաները։ Էրիթրոցիտներ-տեղափոխում են թթվածինը թոքերից դեպի հյուսվածքներ։ Հեռացնում են ածխաթթու գազը հյուսվածքներից դեպի թոքեր։ Թրոմբոցիտներ-մասնակցում են արյան մակարդման գործընթացին։ Ակտիվանում են անոթի վնասման դեպքում և նպաստում են վերքի փակմանը։ Կազմում են մակարդուկ, որը կանխում է արյունահոսությունը վնասված անոթից։ Լեյկոցիտներ-Պաշտպանում են օրգանիզմը մանրէներից, վիրուսներից և այլ օտարածին գործոններից։ Կատարում են ֆագոցիտոզ՝ կլանում և ոչնչացնում օտար մասնիկները։ Ապահովում են իմունային պատասխան՝ հակամարմինների և այլ պաշտպանական մեխանիզմների միջոցով։

5)Արյան մակարդուն:

Արյան մակարդումը կոագուլյացիան օրգանիզմի կարևոր պաշտպանական մեխանիզմ է, որը կանխում է արյան կորուստը վնասվածքի դեպքում։

6)Արյան խմբեր:

Արյան խմբերը դասակարգվում են ըստ ABO համակարգի, որը հիմնված է էրիթրոցիտների մակերեսին գտնվող հակածինների A և B առկայության կամ բացակայության վրա։

7)փետեվա ամսվա բլոգաին աշխատանք:

240 ա․ a+b=a+b նույնություն

գ․ a/b=a/b նույնություն

ե․ (x+y)²/x+y=x+y նույնություն

է m³+m/m²+1=m*(m²+1)/m²=m նույնություն չէ

բ ab+ac=a (b +c) a*(b+c)=a*(b+c) նույնություն

դ 1/a*1/b=1/a*1/b նույնություն

զ x-y=x²-y²/x+y x-y=(x-y)*(x+y)/x+y նույնություն է

ը a+b/a²-b²=1/a-b  a+b/(a-b)*(a+b)=1/a-b նույնություն է

 

 

241. ա․ (x+1)-(x-1)/(x-1)*(x+1)* (x-1)²=2/x²-1*(x-1)²=2/(x-1) (x+1)*(x-1)²=2x-2/x+1

Բ․ x+2-x-2/(x-2)*x+2*(x-2)²=4/(x-2) (x+2)*(x-2)²=4x-8/x+2

 

242. 2x/x²-y²-1*(x+y)/(x-y) (x+y)-1(x-y)/(x+y)*(x-y)=2x-(x+y)-(x-y)/x²-y²⁼2x-x-y-x+y/x²-y²=0/x² -y²=0

1.Մարդու արյան հիմնական խմբերը ըստ ABO համակարգի են
ա. մեկ
բ. երկու
գ. երեք
դ. չորս

2.Արյան խմբերը որոշվում են
ա. լեյկոցիտներով
բ. էրիթրոցիտների մակերեսի հակածիններով
գ. թրոմբոցիտներով
դ. պլազմայով

3.Արյան պլազմայում գտնվող պաշտպանիչ սպիտակուցները կոչվում են
ա. ֆերմենտներ
բ. հակամարմիններ
գ. հորմոններ
դ. վիտամիններ

4.Որ արյան խումբն է համարվում ունիվերսալ դոնոր ABO համակարգում
ա. I խումբ
բ. II խումբ
գ. III խումբ
դ. IV խումբ

5.Արյան մակարդման գործընթացին մասնակցում են
ա. էրիթրոցիտները
բ. լեյկոցիտները
գ. թրոմբոցիտները
դ. նեյրոնները

6.Արյան մակարդման հիմնական նշանակությունն է
ա. թթվածնի տեղափոխումը
բ. օրգանիզմի պաշտպանությունը արյան կորստից
գ. սննդանյութերի տեղափոխումը
դ. ջերմաստիճանի կարգավորումը

7.Լեյկոցիտների հիմնական գործառույթն է
ա. թթվածնի տեղափոխումը
բ. արյան մակարդումը
գ. օրգանիզմի պաշտպանությունը
դ. հորմոնների արտադրությունը

8.Ֆագոցիտոզը նշանակում է
ա. արյան հոսք
բ. օտար մասնիկների կլանում և ոչնչացում
գ. թթվածնի միացում
դ. արյան մակարդում

9.Արյան պաշտպանական ռեակցիաներից մեկը
ա. շնչառությունն է
բ. մարսումն է
գ. բորբոքումն է
դ. շարժումն է

10.Արյան մակարդման ժամանակ առաջանում է
ա. թրոմբ
բ. հորմոն
գ. վիտամին
դ. լեյկոցիտ

Արևածագ
Արշալույս
Առավոտ
Մթնշաղ
Վերջալույսին
Իրիկնաժամ
Երեկո
Գիշերամութ

1. Արյունը համարվում է
   ա) մկանային հյուսվածք
   բ) նյարդային հյուսվածք
   գ) հեղուկ շարակցական հյուսվածք
   դ) էպիթելային հյուսվածք
2. Արյան հիմնական գործառույթներից է
   ա) շարժումը
   բ) պաշտպանությունը
   գ) մարսումը
   դ) աճը
3. Արյան հեղուկ մասը կոչվում է
   ա) շիճուկ
   բ) պլազմա
   գ) լիմֆա
   դ) ցիտոպլազմա
4. Թթվածնի տեղափոխմանը մասնակցում են
   ա) լեյկոցիտները
   բ) թրոմբոցիտները
   գ) էրիթրոցիտները
   դ) նեյրոնները
5. Օրգանիզմը մանրէներից պաշտպանում են
   ա) էրիթրոցիտները
   բ) լեյկոցիտները
   գ) թրոմբոցիտները
   դ) պլազման
6. Արյան մակարդմանը մասնակցում են
   ա) էրիթրոցիտները
   բ) լեյկոցիտները
   գ) թրոմբոցիտները
   դ) պլազման
7. Արյան կարմիր գույնը պայմանավորված է
   ա) հեմոգլոբինով
   բ) ջրով
   գ) սպիտակուցներով
   դ) հորմոններով

150.Գրի՛ր, թե ի՛նչ հոլովով են դրված ընդգծված բոլոր բառերը:

Փոքրիկը պահել էր հյուրի կոշիկները:

Ընկերոջ կրիան պահում էր իրենց տանը:

Մոր պայուսակը չբացած էլ իմանում էր, թե մեջն ի՛նչ կա իր համար:

Միրգը հորեղբոր այգուց են բերում:

Սեղանի ոտքն է դարձրել խաղալիք:

Հոր ամբողջ ունեցվածքը մնաց կրտսեր որդուն:

հյուրի– սեռական հոլով

կոշիկները– ուղղական հոլով

ընկերոջ– սեռական հոլով

տանը– ներգոյական հոլով

մոր– սեռական հոլով

պայուսակը– ուղղական հոլով

մեջն– ներգոյական հոլով

հորեղբոր– սեռական հոլով

այգուց– ելական հոլով

սեղանի– սեռական հոլով

ոտքն– ուղղական հոլով

հոր– սեռական հոլով

որդուն– տրական հոլով

151. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են գոյականներ:

 1) շոյանք, մոմլաթ, հարված, կանթեղ

 2) ուղղաձիգ, երեկո, խաղաթուղթ, անդաստան

 3) խոհուն, ուսմունք, բազկերակ, կեռման

 4) մթնշաղ, ընչացք, թմբիր, շինծու

152. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են գոյականներ:

 1) խնդրագիրք, վեհապանծ, սովորույթ, բարություն

 2) համհարզ, կնգուղ, օթևան, վարսեղ

 3) խռչակ, պարույկ, թուխպ, ճամփորդ

 4) լեռնանցք, ժամացույց, ոմանք, տարի

 153. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրանիշ գոյականներ:

 1) տոհմածառ, հենասյուն, պատվիրակ, պտուտակ

 2) հակինթ, դիտորդ, կողմնակից, բաժակ

 3) զորաերթ, սպա, անապատական, տառեխ

 4) հավատարմագիր, ծաղկատոն, կիզակետ, բաժնետոմս

154. Ո՞ր շարքի բոլոր գոյականներն են դրված եզակի թվով:

 1) տանուտեր, պատկեր, հավաք, միտք

 2) աղանդեր, գեղձեր, կաթնասեր, տերտեր

 3) թթվասեր, գիրք, ջղեր, դիրք

 4) պատվեր, համայնք, քուշաններ, փառք

158. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի հոգնակի թիվն է կազմվում -ներ վերջավորությամբ:

 1) հայագետ, գործազուրկ, մարդասեր, ծաղկաթերթ

 2) տեսակետ, օրացույց, շարասյուն, ռուս

 3) օրինագիծ, ժանր, նախագահ, անտառահատ

 4) երկնաքեր, սևամորթ, նետաձիգ, քարտաշ

159. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի հոգնակի թիվն է կազմվում -ներ վերջավորությամբ:

 1) խաչակիր, վաչկատուն, վագր, վիպագիր

 2) շիկամուկ, այգեգործ, կաթնասուն, հերթապահ

 3) սերմնացան, զորամաս, անասնապահ, հրձիգ

 4) չափահաս, վառելանյութ, ծխամորճ, ձրիակեր

 160. Ո՞ր շարքում հոգնակի թվի կազմության սխալ կա:

 1) հակինթաշարեր, լապտերավառեր, կողմնացույցներ, նավթամուղներ

 2) գործատերեր, նշագեղձեր, կողմնացույցներ, լեզվաբաններ

 3) զորաերթեր, շտաբներ, բելառուսներ, ցուցամոլներ

 4) կոնյակագործներ, գազամուղներ, դաշույններ, խտանյութեր

161.Ընդգծված կապակցությունները մեկական բառերով փոխարինի՛ր:

Դեռևս հեռու անցյալում մարդիկ նկատել են, որ կաղնին ծառատեսակների մյու  ավելի հաճախ է կայծակախփվում : Կայծակի ժամանակ և անձրևից պաշտպանվելու համար պատսպարվելու տեղ փնտրելիս  պետք է հեռու գնալ կաղնուց: Կանաչով պատելը  փրկում է քաղաքում բնակվողներին.  օդում եղած փոշու ու գազի մեծագույն մասը ծառերի, թփերի, խոտի վրա է նստում: Փայտի նյութից  գրեթե քսան հազար արտադրանքի տեսակ են ստանում:

Վանա լճի մոտ շրջանում ընկած Ռշտունյաց լեռները հայտնի էին պղնձի, կապարի, երկաթի հանք ունեցող վայրերով, որոնք բազմաթիվ անգամներ հիշատակվել են հայկական ձեռքով գրված գրքերում: Բրոնզի ու երկաթի դարերի շրջաններից սկսած՝ հայկական լեռնոտ աշխարհում արդյունահանվում ու ձուլվում էին տարբեր մետաղներ, որը պատճառ էր դառնում, որ հանվող նյութերի անունները դառնային տեղերի անուններ:

Հետագայում հնէաբանությամբ զբաղվող գիտնականներն ու երկրաբանությամբ զբաղվողները այդ անվանումների միջոցով հայտնաբերում էին լեռներում գտնվող լքված փորված տեղեր ու մետաղ ձուլելու տեղեր:

162․Փակագծում տրված բաոերը հոգնակի՛ դարձրու և համապատասխան ձևով գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Մրցող լաստնավերը  (լաստանավ) մաքուր էին ու զարդարված գույնզգույն լաթերով:

Հարթավայրերում (հարթավայր) գարնան հորդացումների ժամանակ գետերը կարող են հակառակ ուղղությամբ հոսել:
Օդերևութաբանները (օդերևութաբան) զգուշացնում են քաղաքին սպառնացող նոր ցիկլոնի մասին:
Գետում ջրի մակարդակը բարձրացել էր Սառցադաշտերի (սառցադաշտ) պատճառով:
Ջրի հոսանքը դանդաղեցնում են հատակին լցված Քարակույտներ (քարակույտ):
Աշխարհի գեղեցիկ Ջրվեժներից (ջրվեժ) մեկը` Վիկտորիան, անցյալ դարում է հայտնագործվել եվրոպացիների կողմից:
Շատ Ծովախորշեր (ծովախորշ) վերածվել են ցամաքի:

163․Բառակապակցությունն անվանել մեկ բառով:

Օր․՝ յոթ գլխով- յոթգլխանի,․․․

ստրուկիմտքով, լի և առատ, կյանքի հյութ, ցավից լլկված, մոլոր մտքով, սուր ընթացող, խելքը կորցրած, նոր հայտնված, մենակ ապրող, խիստ բարքով, երկար ապրող, նոր եկած, աչքին հաճելի: