Էրիխ Ռասպե Բարոն Մյունխհաուզենի արկածները (հատված)

Ուշադի՛ր կարդա և կատարի՛ր առաջադրանքները։

Կողմնացույց չլինելու պատճառով մենք երկար ժամանակ թափառում էինք անծանոթ ծովերում։

Մեր նավն անընդհատ շրջապատում էին շնաձկներ, կետեր և ուրիշ ծովային հսկաներ։

Վերջապես դեմ առանք այնպիսի մի ձկան, որն այնքան մեծ էր, այնքան մեծ, որ գլխի մոտ կանգնած, պոչը տեսնել չէինք կարողանում։

Երբ այդ ձուկն ուզեց ջուր խմել, բերանը բաց արեց, և ջուրը գետի նման նրա կոկորդը հոսեց՝ իր հետևից քարշ տալով մեր նավը։ Կարող եք պատկերացնել, թե մեր մեջ ինչ իրարանցում ընկավ։ Մինչև անգամ ես, որ այնքան քաջ եմ, էլի վախից դողդողացի։

Բայց ձկան փորի մեջ նավահանգստի պես խաղաղ էր։ Ձկան փորը լիքն էր նավերով, որ ագահ կենդանին վաղուց էր կուլ տվել։ Օ՜, եթե դուք գիտենայիք, թե ինչպիսի խավար էր այնտեղ։ Չէ՞ որ մենք չէինք տեսնում ո՛չ արև, ո՛չ աստղեր, ո՛չ լուսին։ Ձուկն օրական երկու անգամ էր ջուր խմում, և ամեն անգամ, երբ ջուրը նրա կոկորդն էր հոսում, մեր նավը բարձրանում էր հսկա ալիքների վրա։ Մնացած ժամանակ ձկան փորի մեջ չոր էր։

Երբ որ ջուրը ցամաքեց, ես ու նավապետն իջանք զբոսանքի։ Այստեղ մենք հանդիպեցինք ողջ աշխարհի ծովայինների՝ շվեդացիների, անգլիացիների, պորտուգալացիների։ Նրանց թիվը ձկան փորի մեջ տասը հազարի էր հասնում։ Նրանցից շատերն արդեն մի քանի տարի ապրում էին ձկան փորում։ Ես նրանց առաջարկեցի հավաքվել ու քննության առնել այս տոթ բանտից ազատվելու ծրագիրը։

Ինձ ը բանախագահ ընտրեցին, բայց հենց այն րոպեին, երբ ես ժողովց արի, անիծված ձուկն սկսեց նորից ջուր խմել, և մենք մեր նավերը փախանք։

Մյուս օրը կրկին հավաքվեցինք, և ես հետևյալ առաջարկն արի. երկու ամենաբարձր կայմերը իրար կապենք և հենց որ ձուկը բերանը բաց անի, դեմ տանք ծնոտներին։ Այն ժամանակ ձկան բերանը բաց կմնա, և մենք հեշտությամբ դուրս կգանք։

Առաջարկությունս անցավ միաձայն։

Երկու հարյուր ամրակազմ նավաստիներ կայմերը դեմ տվին ձկան ծնոտներին, և նա այլևս բերանը փակել չկարողացավ։ Նավերն ուրախ-ուրախ ձկան փորից դուրս լողացին։

Պարզվեց, որ այդ հսկայի փորում յոթանասունհինգ նավ է եղել, կարո՞ղ եք պատկերացնել, թե ինչ ահագին մարմին ուներ։

Կայմերն, իհարկե, թողինք ձկան բերանում, որ նա այլևս ոչ ոքի կուլ տալ չկարողանա։

Մենք դեպի ափն ուղղվեցինք, և ես շտապեցի ցամաք դուրս գալ, հայտնելով ուղեկիցներիս, որ այլևս ոչ մի ժամանակ և ոչ մի տեղ չեմ գնա, որ բավական են այն նեղությունները, որ կրեցի, իսկ այժմ հանգստանալ եմ ուզում։

Իմ արկածները շատ հոգնեցրել էին ինձ, և որոշեցի հանգիստ կյանք վարել։

Տեքստային առաջադրանքներ

1. Ինչո՞ւ նավը հայտնվեց ձկան փորի մեջ, գունավորի՛ր ճիշտ պատասխանը։
2. Ձուկը ջուր խմեց, ջրի հետ նավն էլ հայտնվեց փորի մեջ

1 միավոր

ա) Նավաստիները չէին նկատել ձկանը:

բ) Ձուկը սոված էր և կուլ տվեց նավը:

գ) Ձուկը ջուր խմեց, ջրի հետ նավն էլ հայտնվեց փորի մեջ:

դ) Պատճառը նշված չէ:

 3 . Ի՞նչ առաջարկ արեց հեղինակը ձկան փորում վաղուց գտնվողներին, որ կարողանան դուրս գալ ձկան փորից: 1 միավորցհերկու ամենաբարձր կայմերը իրար կապենք և հենց որ ձուկը բերանը բաց անի, դեմ տանք ծնոտներին։ Այն ժամանակ ձկան բերանը բաց կմնա, և մենք հեշտությամբ դուրս կգանք։

 4.Նավաստիներն ինչո՞ւ կայմերը թողեցին ձկան բերանում: 1 միավոր

Կայմերն, իհարկե, թողինք ձկան բերանում, որ նա այլևս ոչ ոքի կուլ տալ չկարողանա։

5. Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ պատմողական նախադասություն և դարձրո՛ւ հարցական։ 1 միավորԻնձ ը բանախագահ ընտրեցին, բայց հենց այն րոպեին, երբ ես ժողովց արի, անիծված

6. Բառե՛ր ավելացրու տրված նախադասությանը։ 1 միավոր

Ձուկը բացեց բերանը։Առաջարկությունս անցավ միաձայն

Բառային առաջադրանքներ

1. Տրված բայերը դարձրո՛ւ գոյականներ։ 1 միավոր

լողալ-ես մատռասի վերա լողորեմ

հանգստանալ-ես ռուսաստանում հագեստանմ

խաղալ-ոս տուն ղաղուեմն

զրուցել-քուրիկս իմհետ ղոսումա

2. Տեքստից դո՛ւրս գրիր թվականները։ 1 միավոր

 1200

3. Գոյականներից առաջ գրի՛ր՝ ինչպիսի հարցին պատասխանող բառեր։ 1 միավոր

ինց ձուկ մեծ

ինց նավ փոքեր

ինց ճանապարհորդ լավ

ինց ծով տաք

4. Գրի՛ր տեքստում դեղինով ընդգծված բառերի հոմանիշները։ 1 միավոր

քաջ հսկա նորից

5. Գրի՛ր տեքստում կանաչով ընդգծված բառերի հականիշները։ 1 միավոր

խաղաղ չոր դուրս

Կարմիր ծովը Համաշխարհային օվկիանոսի ծովերից ամենատաքն ու ամենաղին է։ Ջրի մակերեսային շերտերի ջերմությունը սեպտեմբերին հասնում է 35°, իսկ ձմռան ամիսներին՝ 30°: Քանի որ Կարմիր ծով ոչ մի գետ չի թափվում, իսկ Հնդկական օվկիանոսի հետ նեղ Բաբ — Էլ — Մանդեբի (արաբերեն թարգմանությամբ- Արցունքի դարպասներ) նեղուցով ջրի փոխանակությունը թույլ է կատարվում, աղիությունն այս ծովում բարձր է։ Ավելանում է հարավից հյուսիս ՝ 3,65% — 4,3%: Կարմիր ծովն ունի մի առանձնահատկություն ևս. եթե մյուս ծովերում ջրի ջերմությունը ըստ խորության նվազում է, ապա Կարմիր ծովում այն աճում է։ Ամենամեծ խորությունում (առավելագույնը 2500մ) ջրի ջերմությունը հասնում է 55°-ի, իսկ աղիությունը՝ 30%- ի։ Ծովում լողալ չի կարելի, հանդիպում են 5 մետր երկարությամբ գիշատիչ վագրային շնաձկներ, որոնք հարձակվում են լողորդների վրա։ Վտանգավոր է նաև թրաձուկը, որը թրի նմանվող իր երկար ու սուր քթով ծակում է նույնիսկ նավերի հատակը^[3]։

Ես Ռաֆայելն եմ 4 օր առաջ մենք գնացինք ճամփոտության  Մատենադարան: Այնտեղ տեսանք Հայաստանի ամենամեծ ու ամենփոքր գրքերը: Ես առաջին անգամ տեսա այդքան մեծ գիրք: Նաև տեսանք ոսկուց գիրք, քարտեզներ մեծ ու փոքր և իմացանք, որ գույները որդերից էին ստանում:

Նկարներում մայրիկիս պատրաստած պասուց տոլման է: Այն համեղ էր:

Պասուց տոլման հայկական խոհանոցի ավանդական ճաշատեսակներից է:
Այն շատ պրակտիկ կերակրատեսակ է, քանի որ սառնարանում պահվում է բավականին երկար ժամանակ և դրանից ավելի համեղ է դառնում: Այդ իսկ պատճառով, մի կողմից, այն կարելի է պատրաստել նախապես, իսկ մյուս կողմից` օգտագործել տոնական մի քանի օրերի կամ պահքի ընթացքում:

Պատրաստման եղանակը՝

թթու կամ թարմ կաղամբի բարակ թերթեր
1 բաժակ մանրացված սիսեռ
1 բաժակ ոսպ
1 բաժակ կարմիր լոբի
1 բաժակ բլղուր
սոխ
տոմատի մածուկ
աղ, պղպեղ, համեմունքներ

Պատրաստի՛ր գրավոր կամ բանավոր հաղորդում <<Իմ դպրոցի միջավայրը>> թեմայով։

Օգնող հարցեր․

Ինչպիսի՞ն է դպրոցի միջավայրը: Սիրուն

Ի՞նչն է ամենից շատ քեզ գրավում այդ միջավայրում։ պատը

Ո՞րն է դպրոցում քո ամենասիրած անկյունը։ Ինչո՞ւ։ Լողասենյակը

Ինչպե՞ս է այն ազդում քո ինքնազգացողության կամ ճաշակի վրա։ լավ

Ինչպե՞ս ես դու մասնակցում քո միջավայրի ձևավորմանը։նորմալ

Ի՞նչն է քեզ խանգում դպրոցական միջավայրում։ Չար երեխաները

Ի՞նչը կփոխեիր։ ագարակը

море — мoрской, мoряк
даль — дaлеко, дaлёкий
26. Прочитай. Подумай, какие буквы пропущены.
Подбери к словам с непроизносимой согласной
проверочные. Запиши слова парами.
Прекра..ная, опа..ный, извес..ный, радос..ное, чуде..-
ная, интере..ный, вку..ный, ус..ный.
Мес..ность, к..ртина, п..сатель, п..года.
К словам, обозначающим предметы, подбери подходящие по смыслу слова, обозначающие признаки этих предметов. Напиши составленные сочетания
слов.
27. Вставь непроизносимые согласные в слова. Используй проверочное слово.
радостный — радость соaнце — солнышко
здраствуй — здравие чесный — честь
мес..ность — место позиний — опоздал
извес..ный — известие ненасaный — ненастье
28. Прочитай слова, деля на слоги, и «рассади» их
в дома так, чтобы каждый слог имел своё окошко.
Кукуруза, моют, плавает, узнают, полетели, строю,
свистнул, улыбнулся, песенка.
мо ют пла ва ет ку ку ру за

10
21. Догадайся, какие буквы надо вписать, чтобы
получились слова — нзвания животных.
мор.. утконо..
кро.. носоро..
22. Вставь пропущенные буквы. Поставь ударение.
Близкая древня, слаeкая мayлина, реaкий дождь,
севyрный ветер, лизкий сне.., мя..кий хле.., лё..кий
вoтniрок, ро..кий в..р..бей.
Объясни правописание слов с пропущенными бук вами.
23. Подбери к словам левого столбика однокоренные слова из правого столбика. Соедини их стрелками.
ловок ги..кий
гладок кре..кий
резок ло..кий
крепок гла..кий
гибок ре..кий
24. Заполни таблицу, впиши примеры на эти правила по образцу.
Безударная гласная, проверяемая
ударением
облака —
облако
Звонкие и глухие согласные на конце слова
Звонкие и глухие согласные перед
согласными
25. Вставь пропущенные буквы.
ночь — нoчевать, нoчной
зелень — зeлёный, зeoленеть
звон — звoночек, звoнок, зoнить
лес — лeсной, лeсистый, лeсни

Թվի պատիկ և բաժանարար

1. Քանի՞ բաժանարար ունի 12-ը։12
2. Քանի՞ բաժանարար ունի 24-ը։24
3. Քանի՞ բաժանարար ունի 32-ը։32
4. Քանի՞ բաժանարար ունի 40-ը։40
5. Թվարկիր 16-ի բոլոր բաժանարարները։ Ո՞րն է 16-ի ամենափոքր բաժանարարը, իսկ ո՞րն է ամենամեծը։1 16+1=17
6. Թվարկիր 21-ի բոլոր բաժանարարները։ Ո՞րն է 21-ի ամենափոքր բաժանարարը, իսկ ո՞րն է ամենամեծը։1 21+1=22
7. Գտիր 34 թվի ամենամեծ ու ամենափոքր բաժանարարների գումարը։1 34+1=35
8. Գտիր 65 թվի ամենամեծ ու ամենափոքր բաժանարարների գումարը։1 65+1=66
9. Ո՞ր թիվն է 124-ի ամենամեծ բաժանարարը։124
10. Գտիր  15-ի  հնգապատիկը։ 70
11. Գտիր  189-ի  տասնապատիկը։
12. Թվարկիր  7-ի  պատիկ մի  քանի թիվ,  որոնք փոքր են 50-ից։29 7
13. Թվարկիր   4-ի պատիկ մի քանի թիվ։ Ո՞րն է 4-ի պատիկ ամենափոքր թիվը։1
14. Գրեք  16-ի  պատիկ մի քանի թիվ, որոնք մեծ են 32-ից։42 56
15. Գրեք  17-ի  պատիկ մի քանի թիվ։ Ո՞րն է 17-ի պատիկ ամենափոքր թիվը։1
16. Թվարկիր  18-ի պատիկ մի քանի թիվ։ Ո՞րն է 18-ի պատիկ ամենափոքր թիվը։9
17. Թվարկիր 100-ի պատիկ մի քանի թիվ, որոնք փոքր են 800-ից։700 600 500 400 300 200
18. Սիրելի սովորողներ, այժմ ինքներդ կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ։